Dywidenda – co to jest?
Dywidenda to część zysku spółki, którą walne zgromadzenie postanawia wypłacić akcjonariuszom – co do zasady każdy dostaje kwotę proporcjonalną do liczby posiadanych akcji.1
Kupując akcję, inwestor staje się współwłaścicielem firmy. Gdy firma zarabia, właściciele mogą zdecydować, że część zysku trafi do nich w gotówce. Ta wypłata to właśnie dywidenda. Spółka może na nią przeznaczyć zysk z ostatniego roku, a także niepodzielone zyski z lat wcześniejszych.1
Dywidendę z akcji podaje się w przeliczeniu na jedną akcję, np. 2 zł na akcję. Jeśli inwestor ma 100 akcji, dostaje 200 zł przed podatkiem. Wyjątkiem są akcje uprzywilejowane co do dywidendy – statut może przyznać im wypłatę wyższą najwyżej o połowę.1 Pieniądze wpływają na rachunek maklerski, na którym inwestor trzyma akcje. Spółki z GPW płacą dywidendę najczęściej raz w roku, a wiele spółek z USA – co kwartał.
Nie każda spółka dzieli się zyskiem. Firma może przeznaczyć pieniądze na rozwój, spłatę długu albo pokrycie strat z poprzednich lat. Brak dywidendy nie oznacza więc, że spółka jest słaba – młode, szybko rosnące firmy często inwestują cały zysk w dalszy wzrost.
Część spółek wypłaca też zaliczkę na poczet dywidendy, czyli przekazuje akcjonariuszom fragment przewidywanego zysku za bieżący rok, zanim ten rok się zakończy. Musi na to pozwalać statut spółki, a wypłatę zatwierdza rada nadzorcza.1
O dywidendzie z akcji decyduje walne zgromadzenie
Wypłatę dywidendy uchwala zwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy – zarząd może ją tylko zaproponować.
Decyzja zapada w kilku krokach. Zarząd przygotowuje wniosek o podziale zysku, rada nadzorcza go ocenia, a ostateczną uchwałę podejmuje zwyczajne walne zgromadzenie, czyli zebranie akcjonariuszy. Powinno się ono odbyć w ciągu 6 miesięcy po zakończeniu roku obrotowego.1 Na walnym zgromadzeniu każda akcja daje zwykle jeden głos, więc o wyniku decydują najwięksi akcjonariusze.
Do podziału może trafić tylko zysk wykazany w sprawozdaniu finansowym, które sprawdził biegły rewident, czyli niezależny audytor.1 Uchwała o dywidendzie spółki giełdowej powinna określać trzy rzeczy: kwotę na jedną akcję, dzień dywidendy i termin wypłaty. Dzień dywidendy musi przypaść nie wcześniej niż 5 dni i nie później niż 3 miesiące od dnia uchwały.2
Wiele spółek publikuje politykę dywidendową, np. „zamierzamy wypłacać 50% zysku”. To deklaracja zarządu, a nie obowiązek. Walne zgromadzenie może zdecydować o niższej wypłacie albo całkowicie z niej zrezygnować.
Jak dostać dywidendę? Kup akcje przed dniem dywidendy
Dywidendę dostaje osoba, która ma akcje na rachunku na koniec dnia dywidendy – a ponieważ na GPW transakcja rozlicza się w cyklu T+2, akcje trzeba kupić najpóźniej dwie sesje przed tym dniem.
Dzień dywidendy (inaczej dzień ustalenia prawa do dywidendy) to data, na koniec której Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (KDPW) ustala listę akcjonariuszy uprawnionych do wypłaty.3 Liczy się to, czyje akcje są zapisane na rachunku, a nie to, kto złożył zlecenie kupna.
Tu pojawia się zasada T+2, obowiązująca na GPW od 6 października 2014 r. Akcje kupione w dniu T trafiają na rachunek kupującego dopiero dwa dni robocze później.4 Zakup w przeddzień dnia dywidendy jest więc spóźniony – transakcja rozliczy się już po ustaleniu listy uprawnionych.
W dniu odcięcia giełda koryguje cenę akcji o kwotę dywidendy.2 Jeśli akcja kosztowała na zamknięciu 60 zł, a dywidenda wynosi 3 zł, kurs odniesienia na pierwszą sesję bez dywidendy wynosi 57 zł – od tego poziomu liczy się zmiany kursu tego dnia. Inwestor z 200 akcjami wartymi 12 000 zł ma teraz akcje warte 11 400 zł i 600 zł należnej dywidendy. Dywidenda nie jest więc „darmowymi pieniędzmi”, tylko przeniesieniem części wartości akcji na konto.
Prawo do dywidendy zostaje przy osobie, która miała akcje w dniu dywidendy. Sprzedaż akcji w dniu odcięcia lub później nie odbiera tej wypłaty. Same pieniądze wpływają w dniu wypłaty wskazanym w uchwale – najwcześniej dwa dni robocze po dniu dywidendy, a w praktyce często kilka tygodni później.3
Warto uważać na nazewnictwo. Część serwisów nazywa „dniem dywidendy” ostatni dzień z prawem do dywidendy, co łatwo pomylić. Najpewniejszym źródłem dat jest raport bieżący spółki o uchwale walnego zgromadzenia, który spółka giełdowa musi opublikować niezwłocznie.2
Stopa dywidendy pokazuje, ile spółka płaci względem ceny akcji
Stopa dywidendy to dywidenda na jedną akcję podzielona przez kurs akcji – pozwala porównać spółki o różnej cenie, ale wysoka wartość nie zawsze oznacza okazję.
Stopa dywidendy = dywidenda na akcję / kurs akcji × 100%
Przykład: spółka wypłaca 3 zł dywidendy, a jej akcja kosztuje 60 zł. Stopa dywidendy wynosi 3 / 60 × 100% = 5%. Inwestor, który kupił 200 akcji za 12 000 zł, dostanie 600 zł brutto, czyli 486 zł po odjęciu 19% podatku.
Stopa dywidendy zmienia się razem z kursem. Ta sama dywidenda 3 zł przy kursie 75 zł daje już tylko 4%. Serwisy giełdowe podają zwykle stopę historyczną, liczoną od ostatniej wypłaty. Przyszła dywidenda może być wyższa, niższa albo nie pojawić się wcale.
Bardzo wysoka stopa bywa sygnałem ostrzegawczym. Jeśli kurs spółki spadł z 60 do 30 zł z powodu kłopotów firmy, stopa liczona od zeszłorocznej dywidendy 3 zł wynosi aż 10%. Kolejna wypłata może być jednak dużo mniejsza. Podobnie działa jednorazowa, rekordowa dywidenda – zawyża stopę tylko na rok.
Dywidenda to tylko część wyniku inwestycji w akcje. Na całą stopę zwrotu składa się też zmiana kursu. Spółka ze stopą dywidendy 6%, której kurs w tym czasie spadł o 10%, przyniosła inwestorowi stratę.
Od dywidendy płaci się 19% podatku
Dywidendy z polskich spółek są opodatkowane 19% podatkiem Belki, który dom maklerski prowadzący rachunek pobiera automatycznie przy wypłacie – na konto trafia kwota netto.5 3
Wyjątkiem są akcje trzymane na IKE lub IKZE – dywidendy wypłacane na te konta są zwolnione z podatku Belki.5 Dywidendy ze spółek zagranicznych podlegają też podatkowi w kraju spółki: w USA bez formularza W-8BEN pobiera się 30%, a po jego złożeniu u brokera – 15%, przy czym brakujące 4 punkty procentowe do 19% dopłaca się w Polsce w zeznaniu rocznym.6 7 5
ETF akumulacyjny reinwestuje dywidendy, dystrybucyjny je wypłaca
Kupując ETF, inwestor nie rezygnuje z dywidend – rodzaj funduszu decyduje, czy trafią one na konto, czy zostaną automatycznie zainwestowane ponownie.
ETF dystrybucyjny (oznaczenie „Dist”) przekazuje dywidendy ze spółek z portfela na rachunek inwestora. ETF akumulacyjny („Acc”) reinwestuje je w funduszu, więc rośnie wartość jednostki, a podatek pojawia się dopiero przy sprzedaży. Więcej o obu typach w haśle ETF i w odpowiedzi na pytanie czy ETF-y wypłacają dywidendy.
Spółki dywidendowe – plusy i minusy
Spółki regularnie płacące dywidendy dają bieżący dochód i często są dojrzałe, ale dywidenda nie jest gwarantowana, a jej wypłata ma swój koszt.
Brak gwarancji to nie teoria. W marcu 2020 r., na początku pandemii, Komisja Nadzoru Finansowego wezwała banki do zatrzymania zysków, więc akcjonariusze wielu banków z GPW nie dostali dywidendy za 2019 r.8
Podatek ma znaczenie w długim terminie. Inwestor, który reinwestuje dywidendę 600 zł, ma do dyspozycji tylko 486 zł – pozostałe 114 zł przestaje pracować na kolejne zyski. Dlatego część inwestorów długoterminowych trzyma akcje dywidendowe na kontach z ulgą podatkową albo wybiera ETF-y akumulacyjne. Pozostałe pojęcia związane z zyskiem ze spółek wyjaśnia nasz słownik inwestora.
jako źródło wiadomości w Google